How-to: een aannemer testen vóór je tekent of een voorschot betaalt (met financiële check als kern)

How-to: een aannemer testen vóór je tekent of een voorschot betaalt (met financiële check als kern)

In de ramen- en deuren-sector (en renovatie in het algemeen) komt oplichting met voorschotten geregeld voor. Onderstaande stappen vormen een praktische, toepasbare checklist om een aannemer te beoordelen op financiële gezondheid, juridische correctheid en operationele betrouwbaarheid.

Stap 1 — Financiële stress-test (de belangrijkste stap)

Deze stap is doorslaggevend. Als de aannemer hier niet door geraakt, ga je best niet verder. Het doel is te vermijden dat je werkt met een partij die leeft op voorschotten, onvoldoende werkkapitaal heeft of financieel instabiel is.

1.1 Bedrijfshistoriek

  • Minimum 3 afgesloten boekjaren (niet enkel “opgericht sinds”).
  • Ondernemingen in eerste of tweede boekjaar geven onvoldoende historiek: hoog risico.
  • Wees alert voor frequente naamswijzigingen of herstarts (mogelijke reset na problemen).

1.2 Winstgevendheid over meerdere jaren

  • Minstens 3 opeenvolgende jaren winst of een duidelijk positief trendbeeld.
  • Geen “één goed jaar na twee slechte jaren” als bewijs van stabiliteit.
  • Structurele verliezen wijzen op een verhoogd faillissements- of voorschotrisico.

1.3 Financieringsstructuur en werkkapitaal

  • Vermijd overgefinancierde ondernemingen (te hoge schuldgraad).
  • Vermijd ondergefinancierde ondernemingen (geen buffer, afhankelijk van klantvoorschotten).
  • Let op een hoog aandeel kortlopende schulden (cashstress).

1.4 Continuïteitsindicatoren

  • Geen expliciete waarschuwingen rond continuïteit in de jaarrekening.
  • Geen structureel negatief eigen vermogen.
  • Geen signalen van RSZ-/btw-achterstanden, beslag of gerechtelijke procedures.

Rode vlaggen (stop-signalen):

  • “Zonder groot voorschot kunnen we niet starten.”
  • Onwil om financiële informatie te delen.
  • Druk om snel te betalen om “de prijs te behouden”.

Stap 2 — Financiële controle via gratis openbare bronnen (België)

In België kan je zelf, zonder kosten, de financiële basis van een aannemer controleren. Jaarrekeningen en bedrijfsgegevens zijn publiek beschikbaar en laten toe om omzet, winst/verlies, eigen vermogen en indirect ook EBITDA te beoordelen.

2.1 Jaarrekeningen via de Nationale Bank van België (NBB)

  1. Zoek de onderneming op via het ondernemingsnummer (KBO-nummer) of de officiële naam.
  2. Open de jaarrekeningen van de laatste drie afgesloten boekjaren.
  3. Controleer per jaar:
  • Omzet / bedrijfsopbrengsten
    Stabiele of logisch evoluerende omzet is positief; extreme schommelingen zijn verdacht.
  • Resultaat van het boekjaar
    Drie opeenvolgende jaren winst is de minimale betrouwbaarheidsgraad.
  • Bedrijfsresultaat
    Toont of de kernactiviteit rendabel is.
  • Eigen vermogen
    Positief eigen vermogen = buffer. Structureel negatief = zwaar alarmsignaal.
  • Schuldenstructuur
    Een hoog aandeel kortlopende schulden wijst op liquiditeitsdruk.
  • Toelichtingen
    Elke vermelding van onzekerheid over continuïteit is een ernstig waarschuwingssignaal.

2.2 EBITDA interpreteren (indien niet expliciet vermeld)

In verkorte of micro-jaarrekeningen staat EBITDA vaak niet apart vermeld. Je kan wel een indicatie krijgen door te kijken naar:

  • Bedrijfsresultaat vóór afschrijvingen
  • Evolutie van afschrijvingen
  • Relatie tussen omzet en operationele marge

2.3 Kruispuntbank van Ondernemingen (KBO)

  • Rechtsvorm en officiële naam
  • Oprichtingsdatum (eerste of tweede boekjaar = verhoogd risico)
  • Status: actief of niet-actief
  • Officieel adres en vestigingseenheden

2.4 BTW-nummercontrole (VIES)

Controleer of het BTW-nummer geldig en actief is. Dit is geen kwaliteitslabel, maar wel een snelle basiscontrole.

2.5 Praktisch besliskader

  • 3 afgesloten boekjaren met een gezond patroon.
  • Geen structurele verliezen.
  • Positief eigen vermogen als minimumvoorwaarde.
  • Overmatige kortlopende schulden = verhoogd voorschotrisico.

Stap 3 — Juridische en administratieve controle

3.1 Identiteit en registratie

  • Controleer KBO-nummer en BTW-nummer.
  • Verifieer een fysiek bedrijfsadres.

3.2 Verzekeringen en aansprakelijkheid

  • BA Uitbating
  • Tienjarige aansprakelijkheid (indien van toepassing)

Geen verzekering = niet starten.

Stap 4 — Operationele test

4.1 Offertekwaliteit

  • Concrete materialen en specificaties
  • Duidelijke scope en planning
  • Heldere garantie- en servicevoorwaarden

4.2 Betalingsstructuur

  • 20–30% voorschot
  • Betaling per mijlpaal
  • Laatste 10% na oplevering

Stap 5 — Gedragstest

  • Transparant en professioneel bij kritische vragen
  • Bereid om alles contractueel vast te leggen
  • Geen emotionele druk of kunstmatige urgentie

Stap 6 — Contractuele bescherming

  • Gefaseerde betalingen
  • Oplevering met restpuntenlijst
  • Boetes bij laattijdige uitvoering
  • Ontbindende clausule bij niet-prestatie

Praktische beslisregel

Een aannemer met minstens drie jaar winst, transparante cijfers, voldoende eigen vermogen en geen nood aan hoge voorschotten, is in de praktijk bijna altijd betrouwbaarder.