Projectmanagement – Begrippenlijst

B

Backward pass: Terugwaartse berekening: starten bij de laatste taak of mijlpaal en achterwaarts door de planning werken om het kortste kritieke pad te bepalen.
Baseline: Het referentiebudget waarmee wordt gemeten of een project op schema ligt en hoe succesvol het project is.
Baseline a budget: Het vastleggen van een vast budgettair referentiepunt om de voortgang van een project mee te vergelijken.
Bottom-up approach: Een aanpak waarbij alle onderdelen van een project van begin tot eind worden geïdentificeerd, inclusief alle kosten, en vervolgens worden opgeteld.
Budget: De geraamde financiële middelen die nodig zijn om de doelstellingen van het project te realiseren.
Budget pre-allocation: Een situatie waarbij het budget wordt vastgelegd vóór de start van het project.
Budget risk: Het risico dat de projectkosten stijgen door slechte planning of scope-uitbreiding.
Buffer: Extra tijd die aan het einde van een taak of project wordt toegevoegd om onvoorziene vertragingen op te vangen.

C

Capacity: De hoeveelheid werk die mensen of middelen binnen een bepaalde periode redelijkerwijs kunnen uitvoeren.
Capacity planning: Het toewijzen van mensen en middelen aan taken en beoordelen of voldoende capaciteit beschikbaar is om het werk tijdig af te ronden.
CAPEX: Kapitaalinvesteringen; uitgaven die worden gedaan om toekomstige voordelen te creëren.
Cash flow: De inkomende en uitgaande geldstromen binnen een project.
Cause-and-effect diagram: Visueel schema dat mogelijke oorzaken van een gebeurtenis of risico toont; ook wel visgraatdiagram genoemd.
Communication: De informatiestroom binnen een project: wat wordt gedeeld, hoe en met wie.
Communication plan: Document dat vastlegt hoe, wanneer en met wie communicatie binnen het project plaatsvindt.
Contingency budget: Budget dat wordt voorzien voor onvoorziene gebeurtenissen die niet in de kostenraming zijn opgenomen.
Contingency reserves: Extra budget toegevoegd om geïdentificeerde risico’s te beheersen.
Cost of quality: Kosten die worden gemaakt om kwaliteitsproblemen in producten, processen of taken te voorkomen.
Cost performance index (CPI): De verhouding tussen gerealiseerde voortgang en de daadwerkelijk gemaakte kosten.
Cost variance (CV): Het verschil tussen begrote en werkelijk bestede kosten voor het uitgevoerde werk.
Critical path: De reeks essentiële taken en mijlpalen die bepalen of het project tijdig wordt afgerond.

D

Decision tree: Beslisboom die de mogelijke gevolgen van beslissingen binnen een project visualiseert.
Dependency: Relatie tussen taken waarbij de start of afronding van de ene taak afhankelijk is van de andere.
Dependency graph: Visuele weergave van taakafhankelijkheden binnen een project.
Direct costs: Kosten die rechtstreeks aan het project kunnen worden toegeschreven.

E

Earliest start date: De vroegst mogelijke startdatum van een taak volgens de critical path-methode.
Earned value management (EVM): Techniek waarbij voortgang en kosten continu worden vergeleken met de planning.
Effort estimation: Inschatting van de hoeveelheid en complexiteit van het werk dat nodig is voor een taak.
Empathy: Het vermogen om zich in te leven in de gedachten en gevoelens van anderen.
Ethical trap: Situatie die iemand kan verleiden tot onethische keuzes.

F

Finish-to-finish (FF): Afhankelijkheid waarbij de eerste taak moet zijn afgerond voordat de tweede kan worden afgerond.
Finish-to-start (FS): Afhankelijkheid waarbij de eerste taak moet zijn afgerond voordat de tweede kan starten.
Fishbone diagram: Diagram dat mogelijke oorzaken van een probleem of risico toont; ook oorzaak-gevolgdiagram.
Fixed contract: Contract waarbij betaling plaatsvindt bij het behalen van vastgelegde mijlpalen.
Fixed costs: Kosten die gedurende het project niet veranderen.
Fixed start date: Vastgestelde datum waarop een taak moet beginnen om het doel te halen.
Float: De speling in tijd voordat een taak vertraging veroorzaakt in de projectplanning.
Forecast: Voorspelling of raming van kosten over een bepaalde periode.
Forward pass: Voorwaartse berekening waarbij vanaf het begin naar het einde van het project wordt gewerkt.

G

Gantt chart: Horizontale balkgrafiek die taken, verantwoordelijkheden en deadlines van een project visualiseert.

H

High-level risk: Ernstig risico dat het succes van het project kan beïnvloeden en directe afstemming met stakeholders vereist.

I

Impact: De schade die een risico kan veroorzaken, ingeschaald als hoog, middel of laag.
Indirect costs: Kosten die niet rechtstreeks aan één project zijn toe te wijzen.
Inherent risk: Risico berekend op basis van kans en impact.
Issue: Een bekend en actueel probleem dat de uitvoering van een taak beïnvloedt.

K

Kanban board: Visueel hulpmiddel om taken en workflows te beheren.
Kickback: Corruptiemechanisme waarbij een deel van een contractwaarde wordt terugbetaald aan een beslissingsnemer.
Knowledge management: Het borgen en toegankelijk maken van projectkennis voor toekomstig gebruik.

L

Latest start date: De laatst mogelijke startdatum van een taak zonder het project te vertragen.
Leverage experts: Het inzetten van experts om effectiever te werken.
Low-level risk: Risico met beperkte impact en lage kans, dat mogelijk niet wordt gecommuniceerd.

M

Management reserves: Budgetreserve voor onbekende risico’s.
Medium-level risk: Urgent risico dat waarschijnlijk impact heeft en communicatie vereist.
Milestone: Belangrijk moment in de planning dat voortgang of afronding van een fase aanduidt.

N

Need-to-know basis: Informatie delen uitsluitend met degenen die deze op dat moment nodig hebben.
Network diagram: Visuele voorstelling van taken en hun onderlinge afhankelijkheden.
Non-disclosure agreement (NDA): Overeenkomst om vertrouwelijke informatie te beschermen.

O

Open-ended question: Vraag die niet met ja of nee kan worden beantwoord.
OPEX: Operationele kosten voor dagelijkse bedrijfsactiviteiten.
Optimism bias: De neiging om negatieve gebeurtenissen te onderschatten.

P

Parallel tasks: Taken die gelijktijdig kunnen worden uitgevoerd.
Personally identifiable information (PII): Gegevens waarmee een persoon direct kan worden geïdentificeerd.
Planning fallacy: De neiging om tijd, kosten en risico’s te onderschatten.
Planning phase: Fase waarin planning, budget en risicobeheer worden vastgelegd.
Probability and impact matrix: Hulpmiddel om risico’s te prioriteren.
Probability: De kans dat een risico zich voordoet.
Procurement: Het verwerven van goederen en diensten voor het project.
Project budget: De geraamde financiële middelen voor het project.
Project buffer: Extra tijd aan het einde van een project.
Project kick-off meeting: Eerste vergadering waarin doelen, scope en rollen worden afgestemd.
Project management baseline (PMB): Vast referentiepunt met scope, budget en planning.
Project plan: Document met scope, taken, mijlpalen, middelen en tijdslijnen.
Project task: Activiteit die binnen een bepaalde tijd moet worden uitgevoerd.

R

Reforecast: Herziene budgetraming op basis van actuele voortgang.
Request for proposal (RFP): Document dat projecteisen en verwachtingen beschrijft.
Reserve analysis: Analyse van resterende projectreserves.
Resource cost rate: Kosten per ingezette resource.
Risk: Mogelijke gebeurtenis die impact kan hebben op het project.
Risk appetite: De mate waarin een organisatie risico’s wil accepteren.
Risk assessment: Het inschatten van kans en impact van risico’s.
Risk management: Proces van identificeren, analyseren en beheersen van risico’s.
Risk management plan: Levend document met risico’s, inschattingen en beheersmaatregelen.
Risk register: Overzicht van alle geïdentificeerde risico’s.
Root cause: De onderliggende oorzaak van een risico of probleem.

S

Schedule: De projecttijdlijn met start-, eind- en tussendata.
Schedule performance index (SPI): Verhouding tussen gerealiseerde voortgang en geplande voortgang.
Schedule variance (SV): Verschil tussen geplande en daadwerkelijk uitgevoerde werkzaamheden.
Scope risk: Het risico dat projectresultaten niet overeenkomen met de doelstellingen.
Sequential tasks: Taken die in vaste volgorde moeten worden uitgevoerd.
Single point of failure: Kritisch risico dat het volledige project kan stilleggen.
Slack: Toegestane vertraging zonder impact op de einddatum.
Soft skills: Persoonlijke vaardigheden die samenwerking bevorderen.
Sole-supplier sourcing: Inkoopstrategie waarbij slechts één leverancier wordt toegestaan.
Start-to-finish (SF): Relatie waarbij een taak moet starten voordat een andere kan worden afgerond.
Start-to-start (SS): Relatie waarbij een taak moet starten voordat een andere kan beginnen.
Statement of work (SoW): Document met duidelijke beschrijving van te leveren producten en diensten.
Subtasks: Kleinere taken die samen een grotere taak vormen.
Subject matter expert (SME): Expert met diepgaande kennis van een specifiek domein.
Summary task: Overkoepelende taak die meerdere subtaken groepeert.

T

Task buffer: Extra tijd voor een specifieke taak.
Time and materials contract: Contract gebaseerd op bestede uren en bijkomende kosten.
Time estimation: Inschatting van de totale benodigde tijd voor een taak.
Time risk: Risico dat taken langer duren dan gepland.
Time-phase a budget: Het spreiden van budgetten over de projectduur.
Total cost of ownership (TCO): Totale kosten van een project van start tot afronding.

V

Vendors: Leveranciers van goederen en diensten voor het project.

W

Work breakdown structure (WBS): Hiërarchische opdeling van projecttaken en mijlpalen.