Soorten afhankelijkheden binnen projectmanagement
Afhankelijkheden beschrijven de relatie tussen twee projecttaken waarbij het starten of afronden van de ene taak afhankelijk is van het starten of afronden van een andere taak. Het correct herkennen en modelleren van deze relaties is essentieel voor een realistische planning en een vlotte uitvoering van projecten. Hieronder worden vier veelvoorkomende typen taakafhankelijkheden toegelicht.
Finish-to-Start (FS)
Bij een Finish-to-Start-relatie moet taak A volledig zijn afgerond voordat taak B kan starten. Dit is de meest gebruikte en meest intuïtieve afhankelijkheid binnen projectplanning.
Voorbeeld: Stel dat u zich klaarmaakt om gasten te ontvangen. U kunt pas uw schoenen aantrekken wanneer u eerst uw sokken heeft aangedaan.
Taak A: afronden van het aantrekken van sokken → Taak B: starten met het aantrekken van schoenen.
Finish-to-Finish (FF)
Bij dit type afhankelijkheid kan taak B pas worden afgerond nadat taak A is voltooid. Deze relatie komt minder vaak voor, maar kan nuttig zijn bij parallelle activiteiten die gelijktijdig eindigen.
Voorbeeld: Eerder op de dag is een taart gebakken. Het decoreren van de taart kan pas volledig worden afgerond wanneer het glazuur klaar is.
Taak A: afronden van het maken van het glazuur → Taak B: afronden van het decoreren van de taart.
Start-to-Start (SS)
Bij een Start-to-Start-afhankelijkheid kan taak B pas beginnen zodra taak A is gestart. Beide taken lopen vervolgens parallel.
Voorbeeld: Na het werk wilt u met de trein naar huis. U kunt de trein pas instappen nadat u het vervoer heeft betaald.
Taak A: starten met het betalen van de treinreis → Taak B: starten met de reis door de trein te nemen.
Start-to-Finish (SF)
Bij deze minder voorkomende afhankelijkheid moet taak A gestart zijn voordat taak B kan worden afgerond.
Voorbeeld: Een medewerker kan zijn werkdag pas afronden wanneer een collega is begonnen aan haar dienst.
Taak A: start van de dienst door de collega → Taak B: afronden van de lopende dienst.
Afhankelijkheidsgrafieken (dependency graphs)
Projectverantwoordelijken gebruiken taakafhankelijkheden om de werkstroom visueel weer te geven. Een afhankelijkheidsgrafiek helpt om inzicht te krijgen in de volgorde van taken, parallelle activiteiten en mogelijke risico’s binnen de planning.
Praktisch voorbeeld: Stel dat u broodjes maakt voor kinderen die op bezoek komen. De verschillende stappen kunnen als volgt worden gemodelleerd:
- Verzamelen van alle benodigdheden zoals brood, beleg, messen, borden en servetten (Taak A).
- Besmeren van één sneetje met belegsoort één (Taak B) en het andere sneetje met belegsoort twee (Taak C). Deze taken kunnen parallel plaatsvinden.
- Samenvoegen van beide sneetjes tot één broodje (Taak D).
- Plaatsen van het broodje op een bord en serveren (Taak E).
Belangrijkste inzichten
- Finish-to-Start
- Finish-to-Finish
- Start-to-Start
- Start-to-Finish
Door gebruik te maken van afhankelijkheidsgrafieken wordt de samenhang tussen taken inzichtelijk. Dit ondersteunt een realistische projectplanning en helpt potentiële knelpunten en risico’s tijdig te signaleren.